Wat is hidradenitis suppurativa

Hidradenitis suppurativa, vaak afgekort tot HS, is een chronische ontstekingsziekte van de huid. De aandoening veroorzaakt meestal pijnlijke bulten, ontstekingen en abcessen op plekken waar huid tegen huid komt, zoals de oksels, liezen, schaamstreek, bilnaad en onder de borsten.

Voor mensen met hidradenitis suppurativa kunnen de klachten behoorlijk ingrijpend zijn. Niet alleen door pijn en ontstekingen, maar ook door wondjes, littekens, terugkerende ontstekingen en onzekerheid over de huid.

Maar wat is hidradenitis suppurativa precies? Waardoor ontstaat het? En welke rol kan ontharen spelen wanneer je regelmatig last hebt van ontstekingen op behaarde huid?

De afgelopen jaren is er steeds meer onderzoek gedaan naar de rol van de haarfollikel bij HS. Ook laserontharing is onderzocht als mogelijke manier om de ziekteactiviteit te verminderen. De eerste resultaten zijn interessant, maar het is belangrijk om daarbij onderscheid te maken tussen wat inmiddels goed onderzocht is en wat nog verder onderzocht moet worden.

Wat is hidradenitis suppurativa?

Hidradenitis suppurativa is een chronische, inflammatoire huidziekte die vooral voorkomt in huidplooien en andere gebieden waar haarfollikels aanwezig zijn.

De aandoening werd vroeger vooral gezien als een probleem van de zweetklieren. Inmiddels weten we dat de haarfollikel een belangrijke rol speelt bij het ontstaan en de ontwikkeling van HS. Onderzoek naar de huid van mensen met hidradenitis suppurativa laat onder andere veranderingen rond de haarfollikel, folliculaire verstopping en ontsteking zien.

Een ontstekingsproces rond de haarfollikel kan uiteindelijk leiden tot pijnlijke knobbels en abcessen. Bij een deel van de mensen ontstaan daarnaast onderhuidse tunnels, ook wel sinusgangen genoemd. Wanneer ontstekingen langere tijd aanwezig blijven, kunnen littekens ontstaan.

Hidradenitis suppurativa is daarmee meer dan alleen een probleem van een paar ontstoken bultjes. Het is een complexe ontstekingsziekte waarbij verschillende processen in de huid en het immuunsysteem betrokken zijn.

Is hidradenitis suppurativa een ontsteking van de zweetklieren?

De naam hidradenitis suppurativa kan de indruk wekken dat de zweetklieren de belangrijkste oorzaak zijn. Dat is niet het huidige beeld.

De wetenschappelijke inzichten zijn in de loop van de tijd veranderd. Tegenwoordig wordt de haarfollikel gezien als een belangrijk onderdeel van het ziekteproces. Folliculaire verstopping, ontsteking en beschadiging van de haarfollikel kunnen onderdeel zijn van een proces dat uiteindelijk leidt tot abcessen, tunnels en littekenvorming.

Dat inzicht is interessant wanneer we kijken naar manieren om haar te verwijderen. Want als de haarfollikel een rol speelt bij HS, is het logisch dat onderzoekers ook kijken naar behandelingen die zich juist op de haarfollikel richten.

Hoe herken je hidradenitis suppurativa?

Hidradenitis suppurativa kan er bij iedereen anders uitzien. De aandoening kan in het begin bijvoorbeeld lijken op een puistje, ingegroeid haartje of steenpuist.

Een belangrijk verschil is dat HS vaak terugkomt. Ontstekingen ontstaan regelmatig op dezelfde of vergelijkbare plekken en kunnen na verloop van tijd steeds meer klachten veroorzaken.

Veelvoorkomende symptomen van hidradenitis suppurativa zijn:

• pijnlijke onderhuidse bulten;
• rode of ontstoken knobbels;
• abcessen;
• pus of wondvocht;
• terugkerende ontstekingen;
• wondjes die moeilijk genezen;
• onderhuidse tunnels of fistelgangen;
• littekens;
• verdikking of verkleuring van de huid.

De Europese richtlijn voor hidradenitis suppurativa beschrijft onder andere inflammatoire nodules, abcessen en drainerende tunnels als kenmerkende letsels van HS. De ernst van de ziekte kan vervolgens op verschillende manieren worden beoordeeld.

Waardoor ontstaat hidradenitis suppurativa?

Er is niet één oorzaak aan te wijzen voor hidradenitis suppurativa.

Genetische aanleg, ontstekingsprocessen en verschillende omgevings- en leefstijlfactoren kunnen een rol spelen. De precieze manier waarop deze factoren samenkomen, wordt nog steeds onderzocht.

Wat we inmiddels wel weten, is dat HS samenhangt met een complex ontstekingsproces waarin de haarfollikel een belangrijke rol speelt.

De rol van de haarfollikel

Een haar groeit vanuit een haarfollikel, ook wel haarzakje genoemd. Bij hidradenitis suppurativa kunnen veranderingen rond deze follikel leiden tot verstopping, ontsteking en uiteindelijk beschadiging van het omliggende weefsel.

Bij het ontstaan van HS zijn verschillende processen betrokken. Daarom is het te eenvoudig om te zeggen dat één factor, zoals haar, scheren of zweet, de oorzaak van de aandoening is.

Kan scheren hidradenitis suppurativa veroorzaken?

Scheren is geen bewezen oorzaak van hidradenitis suppurativa.

Wel kan scheren de huid mechanisch irriteren. Wanneer de huid al gevoelig is of wanneer iemand regelmatig ontstekingen heeft, kan het verwijderen van haar daardoor onaangenaam zijn.

Ook andere manieren van ontharen, zoals epileren of waxen, kunnen voor mechanische belasting van de huid zorgen. Het is daarom begrijpelijk dat mensen met HS op zoek gaan naar een manier om haar te verwijderen waarbij ze de huid zo min mogelijk hoeven te belasten.

Dat brengt ons bij laserontharing.

Hidradenitis suppurativa en ontharen

Wanneer je regelmatig last hebt van hidradenitis suppurativa op behaarde lichaamsdelen, kan ontharen een ingewikkeld onderdeel van de dagelijkse huidverzorging worden.

Scheren geeft tijdelijk een glad resultaat, maar moet regelmatig worden herhaald. Waxen en epileren verwijderen haren vanaf de wortel, maar kunnen tegelijkertijd behoorlijk belastend zijn voor een gevoelige huid.

Laserontharing werkt anders.

Bij laserontharing wordt licht gebruikt om het pigment in de haarfollikel te bereiken. De energie wordt omgezet in warmte en kan de haarfollikel beschadigen, waardoor de haargroei gedurende meerdere behandelingen sterk kan afnemen.

Juist deze werking op de haarfollikel heeft ervoor gezorgd dat onderzoekers zijn gaan kijken of laserontharing misschien méér kan betekenen voor mensen met hidradenitis suppurativa dan alleen het verminderen van haargroei.

Kan laserontharing helpen bij hidradenitis suppurativa?

Er zijn inmiddels meerdere onderzoeken gedaan naar laser- en lichtbehandelingen bij hidradenitis suppurativa. Een onderzoek uit 2024 analyseerde tien studies met in totaal 227 patiënten. In deze onderzoeken werden verschillende laser- en lichttechnieken gebruikt, waaronder langgepulseerde Nd, IPL en alexandrietlaser. De onderzoekers vonden in de geïncludeerde studies een verbetering van de ernst van HS na laserontharing.

Waarom wordt laserontharing onderzocht bij HS?

De mogelijke verklaring ligt bij de haarfollikel.

Bij laserontharing wordt de energie gericht op het pigment in en rond de haarfollikel. Het doel van de behandeling is het langdurig verminderen van de haargroei door de haarfollikel te beschadigen.

Omdat de haarfollikel betrokken is bij het ziekteproces van hidradenitis suppurativa, wordt onderzocht of het gericht beïnvloeden van deze follikels ook kan leiden tot minder HS-activiteit.

Het is belangrijk om daarbij niet te zeggen dat laserontharing de oorzaak van HS wegneemt. Hidradenitis suppurativa is een complexe ontstekingsziekte en de haarfollikel is daar slechts één onderdeel van.

Maar juist de combinatie van deze twee inzichten maakt laserontharing interessant als onderwerp van wetenschappelijk onderzoek.

Kan laserontharing hidradenitis suppurativa genezen?

Op dit moment is het niet verantwoord om te zeggen dat laserontharing hidradenitis suppurativa kan genezen. Hiervoor is er nog te weinig onderzoek hiernaar gedaan.

Wel zijn er onderzoeken waarin een verbetering van de ernst van HS wordt gezien na laserontharing. De systematische review en meta-analyse uit 2024 concludeerde dat de onderzochte laserontharingsbehandelingen gepaard gingen met verbetering van de ziekte-ernst.

Bij ons op de praktijk hebben wij de patiënten met deze aandoening kunnen helpen middels laserontharen.

Voor wie kan laserontharing interessant zijn?

Laserontharing kan interessant zijn voor mensen die hun haargroei langdurig willen verminderen en daarnaast hidradenitis suppurativa hebben in behaarde gebieden.

Denk bijvoorbeeld aan de oksels, liezen of schaamstreek.

Wanneer er sprake is van actieve, ernstige of uitgebreide HS, terugkerende diepe ontstekingen, fistels of tunnels, is het verstandig om dit eerst met een arts of dermatoloog te bespreken.

Wat kun je zelf doen bij hidradenitis suppurativa?

Naast medische behandeling zijn er verschillende manieren om zo zorgvuldig mogelijk met een HS-gevoelige huid om te gaan.

Het kan helpen om onnodige wrijving en irritatie te beperken en voorzichtig om te gaan met ontharen wanneer de huid gevoelig is.

Ook factoren zoals roken en overgewicht worden in de medische literatuur in verband gebracht met HS en de ernst van de aandoening. De Europese richtlijn noemt onder andere stoppen met roken, gewichtsverlies waar relevant, beweging en een gezonde leefstijl als algemene ondersteunende maatregelen.

Daarbij is het belangrijk om te benadrukken dat hidradenitis suppurativa niet ontstaat doordat iemand zijn of haar huid niet goed verzorgt. Het is een complexe chronische ontstekingsziekte.

Wanneer is het verstandig om naar een arts te gaan?

Terugkerende pijnlijke bulten, abcessen of wondjes in de oksels, liezen, schaamstreek of andere huidplooien verdienen aandacht.

Zeker wanneer ontstekingen regelmatig terugkomen, littekens ontstaan of er onderhuidse tunnels worden gevormd, is het verstandig om een huisarts of dermatoloog te raadplegen.

Een juiste diagnose is belangrijk. Niet iedere ontstoken bult of ieder ingegroeid haartje is hidradenitis suppurativa.

Een dermatoloog kan beoordelen of er sprake is van HS en welke behandeling het beste past bij de ernst en het type klachten.

‍

Veelgestelde vragen over hidradenitis suppurativa

Wat is hidradenitis suppurativa?

Hidradenitis suppurativa is een chronische ontstekingsziekte van de huid. De aandoening veroorzaakt vaak terugkerende pijnlijke knobbels, abcessen, tunnels en littekens, meestal in huidplooien zoals de oksels, liezen en schaamstreek.

Is hidradenitis suppurativa besmettelijk?

Nee. Hidradenitis suppurativa is geen besmettelijke huidziekte. De ontstekingen ontstaan door complexe processen in de huid en het immuunsysteem en worden niet van persoon tot persoon overgedragen.

Is hidradenitis suppurativa hetzelfde als acne?

Nee. Hoewel sommige kenmerken op acne kunnen lijken, is hidradenitis suppurativa een andere aandoening. HS ontstaat vooral in bepaalde lichaamsgebieden en kan leiden tot terugkerende ontstekingen, abcessen, tunnels en littekens.

Kan scheren hidradenitis suppurativa veroorzaken?

Scheren wordt niet gezien als de oorzaak van HS. Wel kan scheren de huid mechanisch irriteren. Bij een huid die gevoelig is voor ontstekingen kan het daarom prettig zijn om voorzichtig met ontharen om te gaan.

Is laserontharing veilig als ik hidradenitis suppurativa heb?

Dat hangt af van de individuele situatie en de conditie van de huid. Een behandeling moet worden afgestemd op onder andere het huidtype, de haarkleur, het behandelgebied en de aanwezigheid van actieve ontstekingen. Bij actieve of ernstige HS is het verstandig eerst medisch advies in te winnen.

Kan ik mijn oksels laten laseren als ik hidradenitis suppurativa heb?

Dat kan mogelijk, maar een individuele beoordeling is belangrijk. De oksels zijn een veelvoorkomende locatie van HS en ook een gebied waar laserontharing wordt toegepast. Wanneer de huid actief ontstoken is, moet worden bekeken of en wanneer behandelen verantwoord is.

Kan laserontharing littekens van hidradenitis suppurativa verwijderen?

Nee. Laserontharing is primair gericht op het verminderen van haargroei en beïnvloeding van haarfollikels. Het is niet hetzelfde als een behandeling die specifiek bedoeld is om bestaande HS-littekens te verwijderen.

Moet ik stoppen met scheren voordat ik ga laserontharen?

Voor een laserontharingsbehandeling wordt meestal gevraagd het haar op een bepaalde manier en op een bepaald moment voor de behandeling te scheren. De precieze instructies kunnen per apparaat en behandelaar verschillen. Volg daarom altijd de voorbereidingsinstructies van de behandelaar.